Werelddagen

20 oktober 2018

Het aantal werelddagen met een thema is ongekend. We lichten er enkele uit om het nieuws uit Burundi langs de internationale meetlat te leggen.

Op World Trade Day op 31 mei 2018 had Burundi weinig te vieren. De Ambassade van Burundi in Nederland meldde in 2014 nog een verwachte stijging van de Burundese economie van 4,8% in 2014 naar 5,3% in 2015, dankzij grote infrastructurele projecten. De groei werd voor een groot deel veroorzaakt door een goed presterende landbouwsector en een aantrekkende export. De rijst- en tarweoogsten waren goed, mede door gunstige weersomstandigheden. De uitvoer van kleding steeg met 42%. Belangrijkste handelspartners waren de Verenigde Arabische Emiraten (30%), Italië (18%), Duitsland (10%) en China (10%). De belangrijkste handelssectoren waren plantaardige producten, metalen en mineralen. Maar nadien ging het bergafwaarts. Gegevens in de wereldindex van 1 januari 2018 tonen dat alleen het bruto nationaal product per hoofd van de bevolking (koopkracht) van de Centraal Afrikaanse Republiek lager is dan dat van Burundi. Zelfs voor een arm land als Malawi lag de koopkracht 50% hoger. Het groeicijfer stond op 0 (nul) en ter vergelijking dat van Malawi op 5, van Bangladesh op 7,1 en van Ethiopië op 8,5. Burundi’s koopkracht is nu weer zo’n beetje terug op het niveau van 1999, ongeveer 800 dollar, maar hierbij moet worden vermeld dat deze cijfers zijn gebaseerd op de door statistici gehanteerde waarde van producten in de Verenigde Staten, die in Burundi niet van toepassing zijn. Cijfers over Burundi’s bruto nationaal product variëren hierdoor sterk per gegevensbron, van 3 tot bijna 8 miljard dollar in 2017. De exportcijfers zijn eenduidiger en liggen lager dan 0,1 miljard dollar per jaar. Import 0,4 miljard dollar per jaar. Gemiddeld leeft een Burundees ondanks alle gepresenteerde statistieken anno 2018 van één dollar per dag, dus ver onder de ernstigste armoedegrens. Infrastructurele projecten hebben het land in het verleden wel geholpen om de economie wat te verbeteren, maar de infrastructuur moet ook worden onderhouden. Daar heeft het land zelf nauwelijks geld voor en internationale steun brokkelt steeds verder af. De hoop is nu gevestigd op hulp van bijvoorbeeld Chinese en Japanse zijde, of van Zuid-Afrikaanse investeringen in toerisme, energie en infrastructuur. Nu, in oktober, pleiten Burundese handelaren voor snelle innovatie in de haven van Bujumbura. Vervoer van goederen verloopt meest via de Centrale Corridor (van wereldhaven Dar es Salaam aan de Indische Oceaan in Tanzania naar Rwanda, Burundi en Oost-Congo) middels trein- en wegverbindingen. Een alternatieve route van de Indische Oceaan naar Rwanda, Burundi en Congo is de Noordelijke Corridor, vanaf havenstad Mombasa in Kenia via Oeganda. Burundese handelaren vrezen de geplande uitbreiding van de spoorweg van Dar es Salaam in het oosten naar Kigoma in het westen van Tanzania, ten zuiden van Burundi, waardoor de haven van Bujumbura zou kunnen worden omzeild. Verbeteringen in de haven van Bujumbura in Burundi moeten de concurrentiepositie van de haven voor vervoer in het Grote Merengebied verbeteren, en ook een aansluiting op de nieuwe spoorweg naar Kigoma mogelijk gaan maken. Dit ten behoeve van de werkgelegenheid in de haven en in de hoop dat aanvoer van producten naar Burundi goedkoper gaat worden.

World Peace Day valt op 21 september. Zie hiervoor het nieuws op deze site van 27 september 2018.

Rural Women Day vindt jaarlijks plaats op 15 oktober. Voor vrouwen in het binnenland van Burundi was dit in 2018 aanleiding om te vragen om steun en landbouwgrond. Met een bevolkingsdichtheid van 412 mensen per km2 (gegevens 2017) is er niet voldoende grond beschikbaar. Alternatieve arbeidsmogelijkheden zijn zeer schaars. Er zijn weinig mensen met een opleiding in het binnenland, zelfs leraren zijn soms ongeletterd. Zonder landbouwgrondjes hebben mensen nauwelijks mogelijkheden om hun gezin van eten te voorzien.

World Food Day is op 16 oktober, met in 2018 als thema ‘Our actions are our future; a Zero Hunger world by 2030 is possible’. De hoofdceremonie vond dit jaar plaats in Rome, waar ook de paus sprak. In zijn toespraak noemde hij het terugdringen van wapens en oorlog, het slechten van handelsbarrières, generositeit en het voorkomen van economische crises. Een citaat: The Pope also said that it was regretful that international solidarity appears to be “cooling”, and decried the lack of fundamental political will and enthusiasm of responsible political leaders, whom he described “often absorbed purely by electoral concerns or focused on biased, transitory or limited perspectives”.
Op basis van cijfers van de Food and Agricultural Organisation (FAO) van de VN is berekend hoeveel voedsel er per wereldbewoner momenteel beschikbaar is. Bij een eerlijke voedselverdeling zijn dat de volgende hoeveelheden per persoon per dag:
264 gram tarwe
269 gram rijst
268 gram mais
60 gram gerst
68 gram overige granen
145 gram aardappelen
313 gram wortel- en knolgewassen
25 gram peulvruchten
303 gram groenten
212 gram fruit
50 gram ruwe suiker
260 gram melk
57 gram vis
50 gram (keuken)olie
Over de situatie in Burundi kunnen we kort zijn: Deze lijst hebben de 80 à 90% binnenlanders nog niet in een week beschikbaar. Zelfs gewoon water komen zij regelmatig tekort. Wie regelmatig onvoldoende eet, denkt er beter tegen te kunnen. Maar dat is niet waar: ook in de stad valt het nogal eens op dat mensen te zwak zijn om zich te concentreren. Daarom wordt er bij trainingen van Kennis zonder Grenzen naar algemeen NGO-gebruik altijd gezorgd dat er wordt gegeten en gedronken. Het zijn geen luxe maaltijden, maar wel hygiënisch en voedzaam. Zo blijft iedereen bij de les. Sommige organisaties geven een daggeld aan bezoekers van trainingen of symposia, waarvan zij zelf maaltijden moeten kopen. De kans dat zij dan alsnog het gekochte voedsel niet zelf opeten en later meenemen naar huis voor hun kinderen (vooral vrouwen doen dit) is groot. Of ze kopen zeep en waspoeder van hun daggeld. Dan blijft het risico dat zij maar de helft van de lessen oppikken door gebrek aan concentratie. Het is elders in de wereld ook de gewoonte om maaltijden te verzorgen tijdens cursussen en congressen, dus waarom hier niet.
Bedelende zwerfkinderen geeft men het beste geen geld maar eten dat zij kennen, zoals fruit of biskwie of brood. Blijf erbij staan als ze het opeten, om zeker te zijn dat het ze niet door anderen wordt ontnomen.

De Day for the Eradication of Poverty op 17 oktober viel in Burundi natuurlijk ook niet te vieren, met officieel 64,4% Burundezen die in armoede leven. Studies tonen aan dat de economische en politieke crises, natuurrampen, geweld en het verlies van biodiversiteit de armoede vergroot. Landbouwgrond is te schaars, koeien die vroeger erg belangrijk waren zijn er steeds minder. De bevolkingsgroei is ongeveer 3% per jaar. Het migratiepercentage staat op 0% en is in de loop der jaren zelden negatief geweest. Zuigelingensterfte ligt rond de 60 per 1000 levendgeborenen. Moedersterfte was in 2017 nog 712 per 100.000. Het zijn allemaal cijfers over armoede, waar men zich elders in de wereld zelden een voorstelling van kan maken. Tot overmaat van ramp lijkt het erop dat middelen om in de noordelijke streek Cibitoke Ebola op te sporen en zoveel mogelijk te voorkomen, wat relevant is omdat dit virus nog steeds in het aangrenzende deel van Congo voorkomt, onvoldoende beschikbaar zijn.

De wereld viert elke jaar op 18 oktober Conflict Resolution Day. Op deze dag in 2018 bereiden Burundezen zich voor op de deelname aan de 5e ronde van de inter-Burundese dialoog, die een einde moet maken aan de lastige politieke situatie die in 2015 is ontstaan. Het belangrijkste thema op de agenda zijn democratische verkiezingen in 2010. Het is de vraag of de regering uiteindelijk aan deze ronde gaat deelnemen, na afzeggingen voor eerdere rondes.

De World Mental Health Day, 10 oktober, werd dit jaar in Burundi op 20 oktober gevierd in de provincie Muyinga, dicht bij de Tanzaniaanse grens, waar veel teruggekeerde vluchtelingen verblijven. De viering was uitgesteld omdat de minister van Openbare Gezondheid en de strijd tegen HIV etc. persoonlijk aanwezig wilde zijn en niet eerder beschikbaar was. Hij sprak over de integratie van geestelijke gezondheidzorg (mental health and psychosocial support, MHPSS) in de bestaande structuren voor medische en maatschappelijke zorg. In zijn toespraak benoemde hij enkele aspecten die hij van belang achtte voor een groter individueel en collectief welzijn, zoals het niet gebruiken van drugs en het goed opvoeden van kinderen. Wat dit laatste betreft voegde hij toe dat sociale media, hoe schaars ook beschikbaar, soms een negatieve invloed hebben en door ouders zouden moeten worden gecontroleerd. Het is de vraag in hoeverre deze uitspraak politiek gekleurd is. Ook overhandigde hij giften in de vorm van voedsel, zeep en langverwachte psychiatrische en anti-epileptische medicatie. Onder groot applaus knipte hij een lint door en opende hiermee een nieuwgebouwde ziekenhuisafdeling voor MHPSS. Op deze afdeling gaan de activiteiten in Muyinga van een van de de mobiele klinieken vanuit het Centre Neuro-Psychiatrique Kamenge in Bujumbura worden voortgezet door artsen en ander medewerkers van het ziekenhuis zelf, nu zij vanuit de mobiele kliniek zijn opgeleid. Deze afdeling is gefinancierd door een buitenlandse organisatie (zonder kantoor in Burundi). Kennis zonder Grenzen (ook zonder kantoor in Burundi) staat in contact met deze organisatie voor inhoudelijke samenwerking bij het project dat een mooi voorbeeld van integratie van MHPSS in de zorg als geheel is. De-stigmatisering, een van de relevante aspecten bij de opstart van MHPSS, wordt hierdoor bevorderd. De aanwezigheid van de minister mag – ondanks de hachelijke toestanden in het land en de relatie met het buitenland – worden gezien als een stap voorwaarts waar het de geestelijke gezondheidszorg voor de gemeenschap, inclusief de juist in deze regio aanwezige kwetsbare groepen zoals teruggekeerde vluchtelingen en door geweld en verlies getraumatiseerden, betreft.

Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen is verkregen van openbare media en uit eigen observatie.