Ambitie in Isare

29 november 2019

Op 28 november stond een bezoek aan de bakkerijen in de grote commune Isare op het programma. Daar meldden we ons bij de chef van de commune, een wijze man die vroeger leraar was. Hij heeft een groot hart voor de vele jongeren in de commune en vertelde een genuanceerd verhaal over de problemen waar zij mee te maken hebben. Hij begeleidde ons zelf naar de bakkerijen, zodat we veel van zijn verhalen konden profiteren.
Hij strijdt voor geboortebeperking, voor het creëren van banen (sinds 2015 is de werkeloosheid enorm toegenomen), voor beter voedsel en voor ordelijkheid. In het verleden heeft hij te kampen gehad met buitenlandse organisaties die een projectje opstartten en daarna vertrokken. Er was geen sprake van begeleiding. Het gevolg was dat de deelnemers van het project in de problemen raakten en moesten aankloppen bij de lokale overheid, die een verantwoordelijkheid draagt. Daar werd hij niet gelukkig van; hij heeft ervaren wat dit voor ellende geeft. Hij roemde het bakkerijproject, omdat dit een begeleid project is waarvan het positieve effect een voorbeeld is voor anderen. Hij noemde de jonge bakkers de ondernemers van de toekomst. Wij waren met hen trots toen we dit hoorden, juist ook omdat de bakkers tot kort geleden kansarme jongeren waren.
De bakkers in Isare hebben een goede omzet en verdienen voldoende om in hun levensonderhoud te voorzien. Zij zijn ambitieus en bakken al diverse producten, inclusief echte croissants. Zij hebben veel klanten en de kwaliteit van hun producten is inmiddels ook in de commune Isare bekend.
Een van de bakkerijen was 2 maanden geleden verhuisd om een betere locatie te kunnen betrekken. Zij waren snel weer herstart en met goed resultaat. De samenwerking is in alle bakkerijen prettig en goed geregeld.
Op de terugweg vertelde de chef over het stimuleringsfonds van de overheid voor jonge mensen die in coöperatief verband werken, een regel die al een aantal maanden van kracht is. Aanvankelijk was een beperkt bedrag voor het hele land aangekondigd, maar dit is inmiddels verhoogd tot 35.000 euro per commune (het land telt 119 communes). Om in aanmerking te komen voor een lening, moet een coöperatie aantonen dat er een levensvatbaar project is en een eigen startbudget. Het fonds wordt rechtstreeks gestort bij een bank, die met een externe expert toeziet op de selectie van jongeren die in aanmerking komen. De bank heeft er belang bij om alleen leningen te verstrekken aan levensvatbare projecten, omdat de bank zelf geen verlies mag lijden. Op deze manier worden omkooppraktijken of vriendjespolitiek voorkomen. We vroegen naar het rentepercentage bij dit fonds. De jongeren betalen een voor Burundese begrippen lage rente (minder dan 10%) en niet zoals bij gewone leningen 20%, vertelde de chef. Dat is dus lager dan bij de meeste microkredieten. Het stimuleringsfonds is bedoeld om meer eigen bedrijven te laten opzetten, nu de werkeloosheid groot en er bij organisaties en de overheid geen vacatures zijn. Met dit fonds zal er geleidelijk uitbreiding komen van de middenstand, wat in een kwetsbaar land erg belangrijk is om evenwicht te brengen op strategisch niveau en om een economie tot stand te brengen. De bakkers komen dankzij hun goed lopende project met opleiding en startbudget er zeker voor in aanmerking en de coaches van de OPDE gaan zich hier verder mee bezighouden.
Op de website van de OPDE, die wordt vernieuwd met een bijdrage van Kennis zonder Grenzen, is binnenkort meer te lezen over de bakkerijen en de samenwerking van de OPDE met de BBIN, de Burundese organisatie voor jonge ondernemers. (Er worden ook enkele medewerkers van de OPDE verder opgeleid om de website verder te onderhouden.)
Bergaf kwamen we met de auto vast te zitten en moesten we achteruit om te kunnen keren en een ander pad te vinden. Maar de tocht was de moeite meer dan waard.
Wij brengen de dank over van de bakkers in Isare aan de Nederlandse donors.