Bakkerij Akeza Karigura

Het startbudget voor de vierde bakkerij is overgedragen. Dit werd mogelijk gemaakt met de geweldige hulp van een Nederlandse vrijwilligersorganisatie. De procedure zal weer hetzelfde zijn als bij de eerste drie bakkerijen: opleiding voor 14 ex-straatkinderen, leren bakken en boekhouden en reclame maken, locatie zoeken, de houtoven zelf bouwen zodat de nieuwe bakkers weten hoe ze deze kunnen repareren in geval van problemen, bakkersmaterialen aanschaffen en de eerste ingrediënten aanschaffen en het bedrijf formeel oprichten en inschrijven. En niet te vergeten een zorgverzekeringskaart voor elke jonge bakker aanschaffen. En dan aan de slag.

Een bakkerij die nog niet zo lang draait heeft – bij gebrek aan een financiële buffer – soms problemen met de aankoop van voldoende meel. Dit kan betekenen dat de productie in de eerste periode lager is dan de bakkers zouden kunnen realiseren en willen. Hier is uitgebreid over nagedacht. De bakkers moeten hun grondstoffen, na de eerste voorraad die bij de opstartfase wordt geschonken, zelf verdienen. Geleidelijk aan kunnen ze een steeds grotere voorraad kopen, met gunstig effect op de productie en verkoopcijfers. Samen met onze lokale partner hebben we gebrainstormd hoe dit al in de startfase kan worden verbeterd. Dit leverde de gedachte op dat de bakkers van de vier bakkerijen samen een soort bedrijfsbank zouden kunnen oprichten, om investeringen te doen. Een nieuwe bakkerij zou dan een bedrag van de bedrijfsbank kunnen lenen, om al eerder een grotere meelvoorraad te hebben. Dit kunnen ze dan ook snel terugbetalen. Een bakkerij die al wat langer draait, zou een bedrag kunnen lenen voor elektra of een zonnepaneel en een industriële mixer, wat de productie zeker zal verhogen en meteen een garantie is voor een snelle terugbetaling. Gezamenlijk kunnen de bakkerijen ook een bedrag inleggen voor een op te richten volgende bakkerij. Want zo werken de ‘Caisses Mutuelles’ in Burundi: leningen en schenkingen in het kader van een bedrijfstak of sociale omgeving. Bij leningen door een Caisse Mutuelle worden rentepercentages van 5 à 8% gerekend, hebben we gemerkt, dus aanzienlijk gunstiger dan de gewone leningen bij gewone banken, die in Burundi wonderwel allemaal ‘microkrediet’ heten. Een Caisse Mutuelle is in essentie geen microkredietbank, maar een sociaal fonds van en voor de deelnemers (en eigenlijk een concurrent van de banken). Een dergelijke bedrijfsfonds wordt via de notaris geregistreerd met een reglement, een periodiek gekozen voorzitter en de besluitvorming berust bij de algemene ledenvergadering. We volgen de verdere gedachtevorming op de voet, maar eerst gaat de nieuwe bakkerij worden geplant. Ook deze komt in Kanyosha, een grote streek, maar helemaal aan de andere kant dan waar de derde bakkerij nu draait.

Het is inmiddels juni 2018, 4 maanden na de aftrap van deze 4e bakkerij. De naam Akeza Karigura betekent ‘Voor iets goeds is geen reclame nodig’. Het brood is van prima kwaliteit, er komen veel klanten en er wordt veel verkocht. De 14 leden van deze coöperatieve bakkerij hebben elk inmiddels een maandsalaris van omgerekend 7 euro, dus ze verdienen samen 100 euro per maand. Dit is een prachtig resultaat hier. De bakkers zien ook het voorbeeld van de eerste bakkerij, waar het maandsalaris al is gestegen naar 12 euro. En iedereen heeft een zorgverzekeringskaart. Akeza Karigura heeft al een bedrijfswinst van inmiddels 200 euro, wat van pas komt om een fiets aan te schaffen. De bakkers hebben bovendien allemaal één maandsalaris ingelegd om te sparen voor innovaties. Ze voelen zich zeer verbonden met hun bedrijf en laten dit zo ook zien. Dit is extra interessant, omdat enkele bakkers van de 3e bakkerij zijn gaan werken in de 4e bakkerij (en omgekeerd) omdat deze dichter bij hun woonplek is gesitueerd. De andere bakkerijen willen nu ook hun groepscohesie bestendigen met een persoonlijke inleg ten behoeve van innovaties.

Ook heeft er een vergadering plaatsgevonden met de vertegenwoordigers van alle bakkerijen. Zij hebben hun verdienmodellen besproken en hebben afgesproken dat ze gezamenlijk inderdaad een fonds gaan oprichten, een soort eigen ondernemingsbank of confederatiebank voor de bakkerijen, om elkaar bij grotere investeringen te ondersteunen. Voor leningen zal 2 à 3% rente worden betaald, dus veel minder dan de vaak 26% voor gewone microkredieten. De spelregels zullen gaan worden vastgelegd met hulp van de NGO Norwegian Change Aid (NCA), waarvan een Burundese medewerker op kosten van NCA is gedetacheerd bij de OPDE voor het begeleiden van economische ontwikkelingen. In de vergadering zijn ook eventuele risico’s van een eigen collectieve bank (zoals een mutuelle of een Vicobu) besproken, maar de bakkerijen stappen er niet naïef in, zeker nu de begeleiding door NCA is geregeld. De bakkers benoemden ‘egoïsme’ als het grootste risico, maar zien dat hun samenwerking voor iedereen gunstig zal zijn. Het is een mooi proces om te volgen. Ook kan vanuit de confedratiebank worden bijgedragen aan de opstart van nieuwe bakkerijen. Dit past bij het Burundese principe ‘Chaîne de valeur’: wie als arme groep een koe krijgt, geeft het eerste kalf door aan een andere arme groep mensen, die weer het eerste kalf doorgeeft…

Vanuit alle bakkerijen is veel dank uitgesproken naar de Nederlandse donors van Kennis zonder Grenzen.
Kennis zonder Grenzen heeft onder applaus laten weten dat een 5e bakkerij kan worden gestart met de opbrengst van de recente fondsenwerving in Nederland. Vanuit de OPDE werden hierover hartelijke woorden van waardering gesproken: ‘Er is door Kennis zonder Grenzen een kind op de wereld gezet, dat zich echt ontwikkelt! Dat is fantastisch!’