16 mei 2020
Waarom komt Burundi zo weinig in het nieuws? Het is een landje dat van zijn eigen inkomsten niet kan rondkomen en geen grondstoffen heeft (alleen een beetje tin, waarvan de opbrengst aanvankelijk bijna geheel naar het buitenland ging). Burundese problemen hebben dus geen economische gevolgen voor de rest van de wereld. Maar wat er in Burundi gebeurt heeft weerslag op de rest van de regio. De presidenten van DR Congo en Rwanda houden altijd in de gaten wat er in Burundi gebeurt om vervolgens een eigen plan te trekken. President Kagame laat bovendien al jaren weten dat Rwanda zijn verantwoordelijkheid zal nemen als het gaat om het beschermen van onschuldige burgers die het slachtoffer worden van de onrust in het buurland. Burundi op zijn buurt beschuldigt Rwanda ervan dat het onderdak biedt aan terroristen die zich tegen Burundi keren. Bij internationaal overleg komt de Burundese overheid niet opdagen. Burundi isoleert zich van internationale en regionale bondgenoten. Voor Nederland is Burundi een van de partnerlanden waarmee het een intensieve hulprelatie onderhoudt. Nederland heeft bovendien veel geïnvesteerd in het trainen van de nationale politie en het leger.
Het verschil tussen de stad en het Burundese binnenland is groot. De overheid meldt dat het rustig blijft in het binnenland, al wordt niet vermeld dat mensen in de afgelopen jaren zijn gevlucht. De huidige president gelooft dat God hem heeft voorbestemd als president en was altijd meer ‘populair’ in het binnenland dan in Bujumbura; of het gaat er gewoon om dat de sociale controle daar groter is en men niets durft te zeggen of doen. Vluchtelingen hebben aangegeven dat ze zijn bedreigd door de Imbonerakure, dat is de jongerenafdeling van de CNDD-FDD, de regeringspartij. Zij zouden iedereen in de gaten houden. Al jaren geleden lekte een VN-rapport uit, waarin werd gemeld dat de Imbonerakure werd getraind en bewapend in DR Congo en dus feitelijk een gewapende militie is. Dan kan Nederland het leger trainen, maar ondertussen zouden Imbonerakure ook in leger- of politie-uniformen rondlopen (en met scherp schieten, wat in 2015 werd erkend door een politiewoordvoerder: ‘niet alle agenten staan onder controle van de politieleiding’).
België en Nederland hadden al voor de verkiezingen van 2015 aangegeven de bilaterale hulp aan Burundi stop te zetten zolang Nkurunziza aan de macht blijft. Ook andere donoren trokken zich terug of werden weggestuurd en dat heeft grote gevolgen gehad voor een land dat voor bijna de helft van hun budget afhankelijk is van buitenlandse hulp. De toch al zwakke economie, die juist aan een opleving was begonnen tussen 2010 en 2015, is totaal ingestort.
Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen is afkomstig van openbare media, eigen waarneming en van relaties in Burundi. De foto is een detail uit Voanews.