12 maart 2026

Het water staat weer hoog in Burundi.
Het Lac Tanganyika is bijna 700 km lang en 50 à 60 km breed. Het is ook een heel diep meer, dat op ongeveer 800 meter boven de zeespiegel ligt. Lac Tanganyika overstroomt met grote regelmaat het laagste deel van het Burundese land, het Imbo, met als gevolg dat huizen, scholen en andere gebouwen, maar ook landbouwvelden, worden weggevaagd. Soms gaat dit gepaard met dodelijke slachtoffers.

Het meer heeft in het noordelijke deel een diepte van bijna 1500 meter. Dit is het gebied van Burundi. De andere oeverstaten zijn Congo, Tanzania en Zambia. Een bootreis over het meer kan een aantal dagen duren. Tweemaal per week vertrekt een boot vanuit Zambia in het zuiden naar Burundi in het noorden.

Hoewel het meer voor de visserij en in- en export in Burundi van groot belang is, zorgt het door overstromingen al een groot aantal jaren voor overlast, ziekte en weggespoelde gewassen. Kinderen kunnen dan niet meer naar school, want zowel de school als hun lesmaterialen zijn verdwenen. Landbouwers hebben geen eten en geen inkomen meer. In vroegere tijden zijn er ook periodes met overstromingen geweest, afgewisseld met jaren waarin het meer zich rustig hield. Over de oorzaak van de overstromingen gaan verschillende theorieën rond, variërend van klimaatverandering tot een in Congo afgesloten rivier als energiecentrale.

Critici benadrukken dat het onverstandig is om telkens weer huisjes en andere gebouwen in het laaggelegen deel van Burundi te bouwen. Hoewel er formeel een beleid is dat huizenbouw op de vlaktes verbiedt, wordt er niet structureel op gehandhaafd. Het weerwoord is bovendien dat arme Burundezen geen andere plek krijgen om te gaan wonen. Voor teruggekeerde vluchtelingen, die vaak worden gezien als vijanden, is er geen goed beleid. Zij hebben geen grond meer in Burundi, krijgen geen woonplek en zijn niet welkom in welke omgeving dan ook – omdat de bewoners het schaarse eten niet met nog meer mensen willen delen – en dus settelen zij zich dan op plekken waar anderen niet kunnen, willen of mogen wonen. In de afgelopen maanden zijn er weer veel berichten over gedwongen terugkeer van Burundese vluchtelingen uit Tanzania, waar de overheid geen mogelijkheid meer biedt om daar een leven op te bouwen. Tanzania houdt zich niet aan het akkoord over de opvang van vluchtelingen en zet Burundezen soms met geweld uit de kampen en uit het land. Als in binnen- en buitenland gehate daklozen bouwen zij na hun gedwongen repatriëring in Burundi dan een klein instabiel hutje op een gevaarlijke plek.

Vanuit de EU wordt een project gefinancierd om de verslechterde waterkwaliteit van het Lac Tanganyika te onderzoeken en te verbeteren, maar dit heeft geen invloed op de frequente overstromingen van het Burundese Imbo rond het meer.

Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen is afkomstig uit openbare media en eigen betrouwbare bronnen.