3 januari 2016
Het recente radiooptreden van de Burundese president met beloftes aan het volk (zie het Nieuws op de site van KzG van 1 januari 2016), werd gisteren op Iwacu in diverse reacties bekritiseerd. Vooral zijn belofte over samenspraak in het land werd als ongeloofwaardig afgeschilderd. Van een samenspraak is helemaal geen sprake, werd gemeld.
De eerste onderhandelingsronde in Entebbe op 28 december 2015 is op niets uitgelopen. Is dat een slecht voorteken of een strategie van de regering om later beter te kunnen onderhandelen, vraagt iemand zich af. Een ander antwoordt dat Burundi op 6 januari a.s. bij de vervolgbesprekingen in Arusha in Tanzania helemaal niet zal worden vertegenwoordigd. Er werden verschillende aspecten over de onderhandelingspoging in Entebbe naar voren gebracht. Op 28 december jl. heeft de leider van de Cnared, Léonard Nyangoma, aangegeven dat de kern van het probleem de president zelf is. De vice-president van de regeringspartij CNDD-FDD gaf aan dat zijn partij niet om de tafel gaat zitten met de Cnared of de putschisten. Minister Alain Aimé Nyamitwe van Buitenlandse Zaken hekelde dat er slechts één woordvoerder voor de hele oppositie sprak. Opgemerkt werd ook dat Agathon Rwasa en diens gezelschap in dezelfde gelegenheid logeerden als de oppositie. De rol die Agathon Rwasa speelt is voor velen onduidelijk.
De Cnared heeft hooggespannen verwachtingen van de besprekingen die op 6 januari verder gaan. Maar minister Nyamitwe verzette zich tegen deze datum, omdat de Burundese regering er niet over is geconsulteerd. Hij voegde eraan toe dat een gesprek met de Cnared voor de regering ‘over de rode lijn’ is: niet acceptabel. De Cnared stelde vervolgens dat de leden van regering uitvluchten zoeken om aan de macht te blijven, omdat er anders vervolging boven hun hoofden hangt vanwege hun misdaden. Dit werd uitgesproken door Cnared-woordvoerder Pancrace Cimpaye.
Hoe dan ook had Nkurunziza zelf al aangegeven dat er helemaal geen sprake zou zijn van onderhandelingen of mediatie. Hij noemde al dat er alleen een dialoog, een beraadslaging, onder de Burundesen zou moeten zijn. De ontmoeting in Entebbe lijkt een mislukking, die weinig goeds voorspelt voor een toekomstige dialoog onder de hoofdrolspelers in Burundi. Toch is het de vraag of het voor de regering mogelijk blijft om de ‘ijzeren arm’ zo strak te houden. Hoe dan ook was de ontmoeting in Entebbe een koude douche voor de regering, want in feite kreeg zij de Cnared als vertegenwoordiger van de oppositie opgedrongen tegen haar wil. De regering krijgt het verwijt haar eigen burgers te doden onder het mom van de soevereiniteit. ‘De regering is even schuldig als de oppositie, zo niet erger’. Het verwerpen van de datum van 6 januari is alleen maar een tactiek. De onderhandelingen zullen toch moeten doorgaan, gelet op de druk van de internationale gemeenschap. De regering weet best dat belangrijke concessies zullen moeten worden gedaan en dat zij vervolgens zelf de uitkomsten van het geheel zal moeten uitvoeren. En heeft er dus belang bij om het moeilijk te maken en daarmee uiteindelijk de oppositie tot garanties te dwingen.
In de analyses komt nog een andere factor naar voren.
De Cnared bestond uit de politieke oppositie en een samengestelde burgerbeweging. Vital Nshimirimana van deze civiele groepering met de naam Halte au troisième mandat, meldde dat zij samen vanuit de Cnared belangrijke manifestaties hebben georganiseerd tegen de regering. Ook hebben zij samen diplomatieke en strategische contacten op hoog niveau gerealiseerd. Maar nu het proces verder gaat, wil de burgerbeweging zich vooral gaan richten op haar eigen doel, namelijk het verdedigen van de democratische waarden en het bestrijden van straffeloosheid. De Cnared heeft zijn nut bewezen, maar is zijn hoogtepunt voorbij. Nu wil de burgerbeweging verder en trekt zich eruit terug. Dat deze berichtgeving aan de vooravond van de onderhandelingen in Entebbe kwam, was geen toeval, meldde Nshimirimana. Voor de leden van de campagne Halte au troisième mandat gaat de strijd door. De diverse relevante burgergroeperingen die er deel van uitmaken hebben vanaf eind oktober 2015 aan een document gewerkt waarin ontwerpen voor een oplossing staan genoemd. De groepering trekt zich nu terug omdat zij niet wil meewerken aan mogelijke compromissen met de president in deze situatie, en daarmee te voorkomen dat een aantal leden van de regering straffen voor de begane misdaden zou kunnen ontlopen.
Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen is verkregen van openbare media en van bekenden uit Burundi. De foto is overgenomen van Reuters.