16 april 2018

Een update van nieuws uit de afgelopen weken. Het Rode Kruis meldt dat door hevige regens in het noordelijke Cibitoke in de nacht van 10 op 11 april 37 huizen zijn ingestort. Vrijwilligers van het Rode Kruis bieden hulp, proberen daklozen onder te brengen bij buren en desinfecteren overstroomde latrines om ziektes zoals cholera te voorkomen. Een van de motto’s van het Burundese Rode Kruis is dat voorbeeldgedrag tot meer bewustwording leidt en in noodsituaties tot minder escalaties leidt. Inmiddels werken vele vrijwilligers samen om de vernielde huizen opnieuw op te bouwen. Ook krijgen de slachtoffers van de vrijwilligers voedsel en noodzakelijke goederen.

UNICEF meldt dat bijna de helft van de Burundesen nog steeds geen toegang heeft tot schoon drinkwater.

Trainingen bij een tafeltennisclub voor een regionale competitie werden door de Burundese autoriteiten gezien als ongewenste samenzweringen. In totaal werden daar 21 sporters gearresteerd. In de media wordt gesproken over een paranoïde reactie van de nationale veiligheidsdienst, die te maken zou hebben met het aanstaande referendum (op 17 mei 2018). Na enkele uren werd iedereen weer vrijgelaten, toen bleek dat het inderdaad gewoon om sport ging. In 2015 werd het in Burundi zelfs verboden om met twee of meer personen tegelijk te joggen. Dit verbod is destijds na ongeveer een jaar weer opgeheven.

Er is ophef over een Burundees aan wie in de VS een politiek asiel werd geweigerd. De man is door de Burundese politie na zijn terugkeer opgepakt, heeft een woordvoerder van de politie bevestigd. Meer dan 1000 mensen hadden tevergeefs een petitie getekend om de VS te vragen de man juist niet naar Burundi terug te sturen. Anderen hadden een tegenpetitie getekend, omdat zij ervan overtuigd waren dat de betrokkene een rol heeft gespeeld bij de moord op studenten in de burgeroorlog van de negentiger jaren. In deze tegenpetitie was gevraagd om zijn uitlevering naar Burundi, en een onafhankelijk onderzoek naar zijn vermeende daden in het verleden. Hij zou destijds voorzitter van de studentenorganisatie van de Universiteit van Burundi zijn geweest. De aanklacht tegen de man in Burundi is nog niet bekendgemaakt. Hij was in 2015 naar de VS gevlucht nadat hij er openlijk op had aangedrongen dat de Burundese president zou afzien van een derde ambtstermijn.

In Gitega, in het midden van Burundi, is begin april jl een granaat ontploft, waarbij 2 mensen zijn omgekomen. Er vielen 14 gewonden. De granaat werd door een man op zondagavond een bar ingegooid. Er werden 4 personen door de politie opgepakt, waarvan er 2 weer zijn vrijgelaten. Tegen de andere 2 mensen is een onderzoek ingesteld.

De UNHCR heeft gemeld dat 20.000 Burundese vluchtelingen zich hebben geregistreerd voor een terugkeerprogramma. Een ongeveer gelijk aantal werd al eerder gerepatrieerd vanuit Tanzania. Het programma voorziet de ondersteuning bij terugkeer voor 72.000 mensen. Tanzania biedt momenteel opvang aan meer dan 3 miljoen vluchtelingen uit verschillende landen. De vluchtelingenkampen zijn overbevolkt. Bijna 275.000 van deze vluchtelingen zijn Burundesen. Het terugkeerprogramma vindt plaats onder de gezamenlijke verantwoordelijkheid van Tanzania, Burundi en de UNHCR. Tot eind 2018 zullen per week 2 groepen van elk 1000 vluchtelingen worden begeleid naar Burundi, waar ze door de overheid zullen worden gehuisvest. De keuze om terug te keren kan door elke vluchteling vrijwillig worden gemaakt. Andere vluchtelingen verblijven in Congo. In september 2017 werden meer dan 30 Burundese vluchtelingen door de Congolese veiligheidsdiensten gedood, toen zij in Zuid-Kivu aan het protesteren waren. Meer dan 100 vluchtelingen raakten daarbij gewond. In de streek verblijft een groot aantal Burundese vluchtelingen. In maart 2018 staken ruim 2500 van hen de grens met Rwanda over, omdat zij gebrek hadden aan voedsel en veiligheid.

Burundi’s overheid beschuldigt Rwanda van het destabiliseren van Burundi, door Burundese vluchtelingen in gijzeling te houden en ze een militaire training te geven om tegen de Burundese regering te strijden. Deze beschuldiging uitte de overheid van Burundi nadat een week eerder meer dan 2000 Burundese vluchtelingen vanuit Rwanda naar Burundi werden gerepatrieerd, omdat Rwanda aangaf dat zij weigerden om zich aan de Rwandese wetten te houden. Vorige maand werden 33 Burundese vluchtelingen, die opriepen om hulp van de UNHCR te verwerpen, in Rwanda gearresteerd. Het ging om mensen die op grond van hun overtuiging niet meededen aan het door de VN in internationale kampen verplicht gestelde medische onderzoek en vaccinaties. Zij waren Congo ontvlucht en vroegen asiel aan in Rwanda. Maar binnen een maand verzochten zij om repatriëring naar Burundi. De Burundese regering sprak over de gijzeling van deze mensen in Rwanda en stelde dat de UNHCR hieraan medeplichtig was. In overleg met de UNHCR zijn deze mensen later naar Burundi begeleid. De Burundese regeringswoordvoeder Nzobonariba blijft echter zeggen dat Rwanda niet alleen coupplegers uit 2015 onderdak verschaft, maar ook jonge kinderen rekruteert om zich bij een gewapende groep aan te sluiten.

Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen is verkregen van openbare media.