23 juni 2018
Tusosubira betekent tot ziens. De werkperiode in Burundi vanuit Stichting Kennis zonder Grenzen zit er bijna weer op. Tot ziens vriendelijke mensen, aardige collega’s, lieve liedjes, bijzondere cultuur en felle zon en tot ziens in een volgende periode met hoop op voortgang van de ontwikkelingen die we in gang hebben gezet samen met onze lokale partners, het CNPK voor de psychiatrische zorg en traumaverwerking en de OPDE voor de bakkerijen en economische vernieuwing. We komen terug, dus we zeggen tot weerziens.
We hebben goede hoop voor de opzet van meer bakkerijen, waarvoor we uiteindelijk vanuit de Nederlandse ambassade goede tips hebben gekregen over ovens die minder hout nodig hebben. En tips voor de inbedding van het onderlinge banksysteem van de bakkerijen, waarbij vanuit de ambassade mogelijk ondersteuning kan worden geboden via het programma ‘Social and financial inclusion’. We hebben ook goede hoop voor de inbedding van psychische hulp in de provincies in verschillende projecten die de ambassade vanuit een nieuw strategisch plan eind van dit jaar wil vervolgen. In het oosten van Burundi bevinden zich in Ruyigi en Muyinga kampen voor Burundese wezen. Daar vlakbij staan ook al meer dan 20 jaar kampen voor Congolese vluchtelingen. Vanuit het CNPK gaat zorg worden opgezet in deze gebieden, ook ten behoeve van Burundese vluchtelingen die vanuit Tanzania terugkeren. We zien verder uit naar mogelijkheden die de ambassade schetst om via Nuffic, een Nederlandse organisatie voor internationalisering van onderwijs, psychiatrische scholing voor artsen in Burundi op termijn duurzaam mogelijk te maken. Dat het allemaal niet in een paar dagen geregeld kan zijn, doet de hoop niet afnemen. Wordt vervolgd dus!
Tot ziens ook Burundese cultuur van primaire hartelijkheid, die westerlingen soms niet begrijpen. Het boek ‘Entre deux mondes’ van de Burundese filosoof Michel Kayoya is een aanrader om er meer van te snappen. Om te begrijpen dat ‘geld niet gelukkig maakt en vriendschap, samen delen en trots wel’. Toch neemt zijn uitleg niet weg dat dit land, het op twee na armste in de wereld, belangrijke zetten nodig heeft. In een land waar de prijs van water (als je het al hebt) sinds 2011 4x zo hoog is geworden, terwijl er weinig anders is dan water om je hongergevoel weg te nemen, is anders het einde zoek. Kindersterfte, lage levensverwachting, ziektes, gebrek aan relevante medicatie, het zijn allemaal ellendige feiten.
Het gewone nieuws hier was niet altijd leuk en soms bevreemdend. In de Centraal Afrikaanse Republiek werd een Burundese blauwhelm gedood. Bij een granaatexplosie in de regio Gitega kwam een persoon om en waren er 21 gewonden. De president herhaalde zijn statement dat hij in 2020 niet herverkiesbaar zal zijn. Van internationaal beschreven protesten in Burundi tegen Frankrijk en België hebben we niets gemerkt, al is het duidelijk dat deze landen hier niet meer worden gewaardeerd omdat ze, zoals wordt gesteld, hun wil opleggen ten behoeve van hun eigenbelang. Vooral Frankrijk zou aangeven dat rechten van Tutsi’s niet worden gewaarborgd met de nieuwe grondwet, waaruit inderdaad de in het verleden vastgestelde quota voor etnische groepen zijn veranderd. De minister van Binnenlandse Zaken Pascal Barandagiye sprak uit dat Frankrijk en andere kolonisatoren moeten ophouden zich te bemoeien met interne politieke zaken. In Bujumbura zijn gisteren 4 Fransen en een Burundees aangehouden wegens verdenking op fraude met fictieve telecombedrijven. Verder wordt ook Rusland in Burundi niet meer gewaardeerd, nu het een openlijke verbintenis met Rwanda lijkt aan te gaan. Maar de WK Voetbal in Rusland wordt in Burundi op verschillende plaatsen met veel animo gevolgd door groepen mensen die voor een groot scherm zitten. Zelfs uit de heuvels komen mensen aanlopen naar de stad om wedstrijden van Afrikaanse teams te volgen.
Tot ziens Burundese vrienden en collega’s, die Kennis zonder Grenzen altijd vertalen als grenzeloze, oneindige kennis: Ubumenyi Batagira Imbibe. We blijven het nieuws en jullie berichten uit Burundi volgen. Dank voor de vergaderingen, het vertrouwen en de samenwerking. We gaan ermee door, jullie vanuit Burundi en wij vanuit Nederland. En dank voor het delen van jullie kennis en eten. Tusosubira, tot ziens. Turasubira, tot snel weer.
Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen is verkregen uit eigen waarneming, van openbare media en van bekenden uit Burundi.