9 augustus 2018
Over Burundi wordt internationaal niet zoveel geschreven als over Congo, Rwanda, Tanzania, Kenia of Oeganda, landen in dezelfde regio. Kennis zonder Grenzen laat in een driedaagse berichtgeving enkele nieuwsitems uit de voorbije periode de revue passeren, omdat deze zelden de Nederlandse of Belgische kranten halen, maar wel iets zeggen over het land. Vandaag deel 1 van dit drieluik, rond het thema gezondheid.
In mei van dit jaar waren er overstromingen in onder andere het westen van Burundi. Overstroomde riolen bedreigden in verschillende dorpen de gezondheid. Voor een uitbraak van cholera werd gevreesd. Preventieve maatregelen door hulpdiensten waren hierdoor noodzakelijk. Het Rode Kruis verleende verder hulp in de vorm van voedsel en huishoudelijke producten voor meer dan 550 huishoudens die waren getroffen door de overstromingen. De Food and Agriculture Organisation (FAO) van de VN heeft landbouwbedrijfjes geholpen met de verstrekking van zaden, mest en gereedschappen. De IOM (International Organization for Migration) deelde vervolgens in het zuiden en westen van het land in juni aan meer dan 1000 huishoudens noodtenten en huishoudbenodigdheden uit na overstromingen.
In 2017 werden meer dan 6 miljoen gevallen van malaria geregistreerd in Burundi, waarbij duizenden mensen de dood vonden. In 2018 werden in de eerste 15 weken van het jaar ruim 1,5 miljoen gevallen van malaria geregistreerd door het Ministerie van Gezondheid, met voor bijna 750 mensen een dodelijke afloop. In vergelijking met 2017 zijn de aantallen gedaald: in 2017 waren er in dezelfde periode 2,7 miljoen gevallen van malaria met 1240 doden.
Podoconiosis, een pijnlijke ziekte die leidt tot opgezette benen, veroorzaakt door langdurig contact met vulkanische bodem, bestaat in Burundi (net als bv. in Kameroen en Ethiopië) nog steeds, omdat veel mensen hun leven lang op blote voeten lopen. Het is een vorm van elefantiasis – niet zoals bij filariasis veroorzaakt door een worm of microbe – die het lymfesysteem aantast. Zweren, pijn, stijfheid en infecties zijn het gevolg van de door lymfoedeem opgezette benen. De zwellingen kunnen enorm zijn. De Wereld Gezondheids Organisatie benoemt een genetische kwetsbaarheid in combinatie met langdurig bodemcontact als oorzaak. Genetische kwetsbare mensen in de Westerse wereld zijn zich niet bewust van hun kwetsbaarheid, omdat zij schoenen dragen. De lokale bevolking in Burundi is niet bekend met de oorzaak en mensen die zijn getroffen door deze ziekte worden vaak gediscrimineerd en verstoten. Bij onderzoek is gebleken dat er onder deze zieken vaker psychiatrische problemen voorkomen, die worden geduid als een gevolg van de sociale uitstoting. Schoenen en vloerbedekking zouden deze ziekte kunnen bestrijden, maar zijn vaak niet beschikbaar. Het lijkt tijd om in te grijpen, zieken te begeleiden en preventieve maatregelen te nemen. Kennis en voorlichting kunnen helpen, maar dat levert nog geen geld op voor schoenen. En dat weinig mensen kunnen lezen en velen sowieso geen toegang hebben tot nieuws helpt ook niet. Niet tegen deze ziekte en niet tegen veel andere ongewenste zaken.
Burundi zet zich in om het Ebola virus te weren, nu dit opnieuw in buurland Congo is opgedoken, meldt het in Burundi belangrijke Institut National de Santé Publique (INSP). Er is een workshop gehouden vanuit het Ministerie van Gezondheid in samenwerking met de Wereld Gezondheids Organisatie, waar werd geadviseerd opnieuw een Ebola Task Force op te zetten. Inmiddels wordt in het Prince Regent Charles Hospital het isolatie centrum voor cholera opnieuw ingericht, nu voor potentiële slachtoffers van het Ebola virus. Ebola protocollen voor het omgaan met zieken en overledenen worden opgesteld. De eerdere wijdverspreide informatiefolders, vol tekeningen en uitleg, worden weer uit de kast gehaald. Gezondheidsexperts tonen zich zeer bezorgd over de dreiging dat het virus Burundi zal binnenkomen. In mei 2018 werd het virus vastgesteld op 2000 km van de grens tussen Congo en Burundi. Begin augustus 2018 is het virus geconstateerd op 400 km afstand van deze grens. De uitbraak is vastgesteld in en rond de stad Beni in de provincie Noord-Kivu in het noordoosten van de Democratische Republiek Congo. Op luchthavens en in havens van andere landen in de regio vinden op last van de autoriteiten medische controles plaats. Op het vliegveld van de Burundese hoofdstad Bujumbura en bij de landgrenzen van Burundi met Rwanda en Congo vinden ook medische controles plaats.
International Christian Relief (ICR) en de liefdadigheidsinstelling Tearfund (tegen armoede en onrecht) heeft opgeroepen om de kwetsbaarste mensen in Burundi te ondersteunen. Uit officiële gegevens is hen gebleken dat de helft van de Burundese bevolking chronisch ondervoed is. In hun verklaring benoemen deze grote organisaties dat in heel Burundi, waar tientallen jaren geweld en politieke onrust bestond en waar klimaatverandering nu leidt tot zowel droogtes als overstromingen, mensen kampen met voedseltekort en gebrek aan medische zorg. Dit was bij Kennis zonder Grenzen uiteraard bekend en vormt de basis voor onze inzet voor dit land sinds 2014, maar dat de situatie medio 2018 nog zo ernstig is dat de halve bevolking ondervoed is, kan met recht ernstig nieuws worden genoemd. In Burundi wonen ongeveer 12 miljoen mensen.
Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen is verkregen uit openbare media.