15 januari 2020

Twee dagen geleden is in Burundi een eerder gevonden massagraf opengesteld voor het publiek. Niet elke Burundees verdraagt het om herdenkingsmonumenten of een graf te bezoeken, omdat de pijnlijke herinneringen aan de verschrikkelijke moordpartijen te heftig zijn. Er zouden meer dan 4000 graven zijn gevonden. Jaren geleden maakte Amnesty International hier al melding van. Onderzoek van de Truth and Reconciliation Commission into conflicts since independence in 1962 leverde de vondsten op. De commissie, die in 2018 werd ingesteld om etnische spanningen te belichten, meldt nu dat er 142.505 slachtoffers zijn geïdentificeerd. Massamoorden vonden in Burundi plaats in 1965, 1969, 1972, 1988 en 1993. Politici zijn ervan beschuldigd dat zij destijds de minderheid van Tutsi’s en de meerderheid van Hutu’s tegen elkaar hebben opgezet. Dit vond ook in naburige landen plaats, maar niet steeds gelijktijdig. De landen in het Grote Merengebied van Afrika hebben ondanks enorme verschillen tussen de landen een enorme invloed op elkaar.

Door commissievoorzitter Pierre-Claver Ndayicariye wordt gemeld dat er ongetwijfeld meer graven te vinden zijn, maar dat mensen die het bestaan hiervan kennen te bang zijn om te praten of getraumatiseerd zijn. Waarheidsvinding kan leiden tot vergeving tussen daders en de families van slachtoffers en dan kan een vreedzame toekomst voor de volgende Burundese generaties worden gesmeed, voegde hij toe.

Het recent voor publiek opengestelde graf bevindt zich in Bujumbura en bevat 270 lichamen. Aangenomen wordt dat het de stoffelijke resten zijn van mensen die werden vermoord na de aanslag op Melchior Ndadadaye, de eerste gekozen Burundese Hutu president, in 1993. Zijn dood lokte een burgeroorlog uit tussen het door Tutsi’s gedomineerde leger en rebellengroepen die voornamelijk uit Hutu’s bestonden. Meer dan 300.000 mensen kwamen uiteindelijk om in een oorlog die 12 jaar duurde. De eerste 200.000 doden zouden in de eerste 10 dagen van deze oorlog zijn gevallen. Een woordvoerder van de commissie vertelde aan de BBC dat sommige doden werden herkend en dat er identiteitsbewijzen werden gevonden, waardoor bezoekers in shock waren.

In Burundi zal de commissie na de presidentsverkiezingen ook een start maken met procesvoeringen over de massamoorden, waarbij individuele getuigen en nabestaanden zullen worden ondersteund om goed hun verhaal te kunnen doen.

Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen is verkregen van openbare media, van bekenden uit Burundi en uit eigen waarneming.