23 augustus 2015
Gisteren presenteerde de Volkskrant een artikel waarin de inauguratie van Nkurunziza wordt benoemd als een lakmoesproef voor de hele regio, dus niet alleen voor Burundi. ‘Het is hoog spel dat Nkurunziza speelt’ voor de hele regio; hij kan een precedent scheppen. Regeringsleiders in de regio flirten openlijk met een derde termijn, vaak via constitutionele trucs. Wij berichtten er op deze site al eerder over. De Mo Ibrahim-prijs, aldus de Volkskrant, enkele miljoenen dollars voor Afrikaanse leiders die tijdig opstappen, werd in de laatste zes jaar zelfs viermaal niet uitgereikt bij gebrek aan een goede kandidaat. Binnen Burundi en zelfs binnen de partij van Nkurunziza duldt staatsburger nummer één steeds minder tegenspraak. Burundi wordt van modelstaat tot schurkenstaat, aldus wordt het Nederlands Instituut voor Meerpartijendemocratie aangehaald. Als president aanblijven is kiezen voor zichzelf, terwijl aftreden een keuze in het belang van het land betekent, dat beter af is met nieuwe ideeën.
De NIMD heeft sinds 2008 het Burundi Leadership Training Programme uitgevoerd en stelt dat hierbij een groot aantal politieke partijen gezamenlijk is getraind. Ook zijn trainingen gegeven aan personen die in een onafhankelijke kiescommissie konden gaan werken en zijn in acht provincies democratiescholen opgericht. Hier kunnen ook politieambtenaren zich voor aanmelden. Het is de vraag wat meerpartijendemocratie in Burundi momenteel waard is. Zoals eerder gemeld heeft de Nederlandse overheid de trainingen aan geweldloos optreden voor het Burundese leger en de Burundese politie gestaakt nadat Nkurunziza’s kandidaatstelling voor een derde ambtstermijn was aangekondigd.
In het boek De slag om de globale democratie onder redactie van Groen en Kaars Sijpesteijn (2006) wordt, met soms enige zelfspot, naar democratische waarden van Europa gekeken. De blanke wereld kan niet de wil opleggen aan de rest van de wereld en omvat maar negen procent van de wereldbevolking. Democratie gaat wel verder dan de blanke wereld, maar is niet universeel. Niet alle normen kunnen in de hele wereld op elk moment worden opgelegd of zinvol zijn. Dit zien we nu in Burundi en zoals duidelijk mag zijn in de hele regio van het Grote Merengebied. Burundi heeft zijn eigen interacties (zie eerder Nieuws op deze site), met ellende, en de regio als geheel heeft een samenhang met nogal wat verwikkelingen en spanningen. De bijdrage van Koos van der Bruggen in het genoemde boek relativeert alle democratische gedachten tot drie grondregels (niet liegen, niet doden, niet stelen) en twee basisprincipes (gelijkheid en wederkerigheid), die wel universeel zouden moeten gelden. Maar daarmee komen de Burundesen met de huidige machthebbers ook geen stap verder. Hoe zou de wereld eruit hebben gezien als er geen kolonisaties en slavernij waren geweest? Dit is een zinloze vraag, want we draaien machtsuitingen en misbruik, die hebben plaatsgevonden, niet terug. We kunnen natuurlijk wel proberen er beter mee om te gaan.
Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen komt uit het genoemde boek en is verder verkregen van openbare media.