24 augustus 2015

Een analyse vanuit het ISS (Institute Security Studies) door Yolande Bouka beschrijft het veranderende politieke landschap in Burundi. Vroegere vijanden verenigen hun krachten en oude partners weten hun samenwerking niet te handhaven. In 2010 keerde de (Tutsi-gedomineerde) UPRONA van Nditije zich af van de oppositie, die de verkiezingen had geboycot. Het gevolg was dat ze belangrijke politiek posities kregen. Een paar jaar daarna werd Nditije door Nkurunziza uit de regering gezet en vervangen door Nibigira. Zij nam ook het leiderschap van UPRONA over. Nditije ging toen een politieke samenwerking aan met Rwasa (radicale Hutu). Nu in 2015 heeft Concilie Nibigira’s UPRONA nog maar twee zetels in het parlement, ondanks de eerder bestaande alliantie met de CNDD-FDD. De coalitie van Rwasa en Nditije won ondanks hun verkiezingsboycot meer dan twintig zetels, maar wankelt nu Rwasa, Nkurunziza’s grootste rivaal, met een aantal partijleden vanuit de FNL hebben plaatsgenomen in het parlement. Nditije en de zijnen weigeren hun plaatsen in het parlement uit protest over het verkiezingsproces. (Hutu-gedomineerd) FRODEBU-Nyakuri van Jean Minani, tot voor kort bondgenoot van de CNDD-FDD, heeft ook de recente verkiezingen geboycot en is dus zijn parlementszetels kwijt. De CNARED is een paraplu tegen de CNDD-FDD met politieke en niet-politieke partners. Het geweld is van beide kanten geëscaleerd, net als in 2010 en ook minder bekende jonge mensen die politiek zijn geëngageerd zijn het slachtoffer. En er heeft na de inauguratie weer een aanslag plaatsgevonden op een bekende politicus: op 22 augustus is Pontien Barutwanayo van Rwasa’s FNL vermoord. ISS noemt de aanslagen op politici een combinatie van opportunisme en politieke doelen. Maar het zijn vooral de gewone Burundesen die de dupe worden van al dit politieke geweld. Nkurunziza is winnaar en verliezer. Hij heeft aardig wat populariteit weten te behouden, maar veel Burundesen erkennen zijn presidentschap niet. Getallen lezen we hier niet over. ISS schrijft slechts dat hij zijn volk heeft laten lijden. Maanden van onrust hebben de economie aangetast. De Burundese regering heeft de banden met China en Rusland aangehaald, stelt ISS, vermoedelijk om in de nabije toekomst financiële bijstand te krijgen. Hoe dan ook heeft het geweld de buitenlandse investeringen doen afnemen en belangrijke donoren doen besluiten hun hulp te gaan heroverwegen. Basisvoorzieningen voor de bevolking zijn dus niet makkelijk draaiende te houden nu. Daar zullen de burgers niet blijer van worden. De CNDD-FDD heeft vroegere donoren al gevraagd hun hulp te hervatten.

De VS heeft een communiqué uitgebracht met de mededeling dat Nkurunziza’s inhuldiging niet het eind van de crisis betekent. De CNDD-FDD wil praten over een nationale eenheidsregering, maar het zal niet meevallen om coöperatieve partners te vinden, zo werd gesteld. Wanneer er bovendien jonge mensen blijven sterven vanwege hun politieke engagement, is het niet acceptabel als de AU en de EAC als regionale partners zich niet betrokken tonen. De ISS zou willen kunnen beoordelen of de militaire experts en mensenrechtenfunctionarissen van de AU hun werk adequaat hebben gedaan. Zij waren aanwezig in Burundi tijdens eerdere aanslagen. Zij zouden moeten optreden om de-escalatie tot stand te brengen. Ook zou president Museveni van Oeganda, die door de EAC als mediator was aangewezen, meer in de openbaarheid moeten reageren. Preventieve diplomatie lijkt te hebben gefaald, dus laten de mediatoren nu alsnog snel optreden in dit conflict, eindigt de ISS het betoog.

Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit bericht van Kennis zonder Grenzen is verkregen van openbare media en van bekenden uit Burundi.