3 januari 2020

Het bestuur van Stichting Kennis zonder Grenzen wenst iedereen een goed, gelukkig en gezond nieuw decennium toe, te beginnen met 2020!
We zijn blij met de hulp van particuliere donoren en de financiële en praktische steun van organisaties, die het in de afgelopen jaren mogelijk hebben gemaakt om goede projecten op te starten, die lokaal kunnen worden voortgezet. De gezondheidszorg in Burundi is daarbij gebaat en ook zijn banen en rolmodellen gecreëerd in de voedselketen. Het bestuur hoopt op donaties en verdere steun in het nieuwe decennium, zodat projecten voor Burundi kunnen worden uitgebreid.

Burundi heeft een lage attentiewaarde.
Naar aanleiding van ons bericht op oudejaarsdag 2019 vragen we daarom nogmaals uw aandacht voor Burundi. In mei 2020 zullen in Burundi presidentsverkiezingen plaatsvinden. Dit zal ongetwijfeld weer wél tot Nederlandse en Belgische krantenberichten leiden. Hoewel niet duidelijk is wie de presidentskandidaat van de Burundese regeringspartij CNDD-FDD zal zijn, staat het voor de meeste Burundezen vast dat deze kandidaat als winnaar uit de bus zal komen. De verkiezingen van 2015 waren een drama dat de opwaartse spiraal in Burundi teniet deed, doordat de zittende president de afspraken van het vredesakkoord naar zijn hand zette en voor een derde termijn opteerde, en mede als gevolg van niet ingrijpen door de internationale gemeenschap die vervolgens wel de toegezegde geldkraan dichtdraaide door de schending van de president (o.b.v. het Akkoord van Cotonou, dat voor andere landen in de regio echter niet wordt toegepast). De president werd ondanks hevige protesten en uiteindelijk een paar honderd doden wel herkozen, maar dat laat zich verklaren door het ernstig inperken van rechten van individuen onder controle van decentrale leiders. Een latere staatsgreep slaagde niet. Democratie naar Westerse leest is er nog niet. Hiervoor zou na 2005 meer tijd nodig zijn geweest (zie ook de gastcolumn op deze site van 23 september 2019). Ook speelt de onderlinge invloed van Rwanda, DR Congo (vooral Zuid-Kivu) en Burundi een rol, net als overigens ook de invloeden van o.a. Tanzania en Oeganda. De midden-oostelijke Afrikaanse regio, bekend als het Grote Merengebied, is als geheel niet stabiel.

Hoe zit dat toch, die driehoek van geld, macht en maatschappij?
Geld is er in Burundi amper. Het Bruto Binnenlands Product per hoofd van de bevolking is in Burundi 0,005% van deze maat in Nederland (in Burundi 244 euro per jaar) en is aan het dalen. De inflatie is 20%. Importmogelijkheden nemen steeds verder af. Export is zeer beperkt. Echte industriële ontwikkeling moet in Burundi nog beginnen en maakt vooralsnog weinig kans. Er is geen middenklasse van betekenis. Er is een kleine machtige bovenlaag en een grote zeer armoedige onderlaag van de bevolking.
De machthebbers hebben het land in de bijna afgelopen regeringsperiode niet geholpen en de maatschappij lijdt eronder. De huidige president heeft niets gedaan voor de bevolking, zeggen de Burundezen en daarbij halen zij voorbeelden aan van vroegere presidenten die de mensenrechten niet zo nauw namen maar wel voor vooruitgang voor grotere groepen mensen zorgden. Dat Pierre Nkurunziza niet opnieuw zal worden gekozen staat voor iedereen vast, en niet alleen omdat hij heeft aangekondigd geen kandidaat meer te zullen zijn. ‘Hij heeft zijn knopen geteld,’ zegt een Burundees, ‘maar de macht van de CNDD-FDD is erg groot en de oppositiepartijen zijn net zo slecht als de machthebbers.’ Het is overigens opmerkelijk dat Burundezen hun politieambtenaren aardiger vinden dan hun militairen, maar momenteel geen uitgesproken angst hebben voor onafhankelijk handelen door het leger of machtsovername door het leger.
Bij ons bezoek aan een (project)bakkerij in december 2019 waren we onder de indruk van een lokale leider die tegen de coöperatie van jonge bakkers zei: ‘Ik zie dat jullie een goede en winstgevende zaak hebben opgebouwd. Ik hoop dat jullie aanhangers zijn van verschillende politieke partijen en juist daarom gaan laten zien dat jullie na de verkiezingen toch nog steeds goed samenwerken. Dit soort voorbeelden hebben we nodig.’

Het is natuurlijk ongenuanceerd om te stellen dat Burundezen niet kunnen protesteren tegen hun leiders omdat ze geen geld hebben.
Maar het is een feit dat er risico’s aan zijn verbonden en dat de verkiezingsperiode zorgen baart. En het is een bekend gegeven dat een maatschappij zonder financiële middelen en zonder een krachtige middenstand afhankelijk blijft van de hulp van anderen, die wel was voorzien maar werd gestaakt. Veel Burundezen zijn te druk met het zorgen voor een stevig dak boven hun hoofd (er zijn vaak ernstige natuurrampen) en het vinden van eten en water (al decennia lang leven twee op de drie mensen ver onder de armoedegrens, velen zijn ondervoed en sterven, meer dan 25% heeft geen toegang tot schoon water, Burundi is het armste land in de wereld (Bron: Global Finance Magazine, 2 januari 2020). Gebrek aan wegen en elektra of andere energievoorzieningen speelt eveneens een rol. Dat is anno 2020 bijna niet voor te stellen in de westerse wereld. Burundi is een mensonwaardige brandhaard maar niet mediageniek. De gemiddelde leeftijd in Burundi is 17 jaar, 65% van de bevolking is jonger dan 24 jaar en 71% is jonger dan 30 jaar, 52% van de bevolking heeft geen toegang tot medische zorg. Burundezen zijn basaal krachtige en vredelievende mensen, maar in deze omstandigheden moeten er anderen zijn die voor ze opkomen. Daarom werkt de Nederlandse ambassade in Burundi aan het opzetten van kleine landbouwcoöperaties, nodigde minister Kaag bij de conferentie ‘Mind the mind now’ in oktober 2019 ook de Burundese Minister van Gezondheidszorg uit en gaat Kennis zonder Grenzen door met het omzetten van woorden in daden binnen de Burundese gezondheidszorgstructuren en in de sector van werkgelegenheid voor jongeren in de voedselketen.

Kom op voor Burundi!
Doneer op rekening NL42INGB0006600211 t.n.v. Stichting Kennis zonder Grenzen

Meld ons uw suggesties op http://kenniszondergrenzen.nl/?page_id=52

Verantwoording:
De informatie die is gebruikt voor dit nieuwjaarsbericht van Kennis zonder Grenzen is verkregen van openbare media en van bekenden uit Burundi.